ترجمه

مشکل همچنان باقیست

پس از پیام شادباش نوروزی اوباما به مناسبت سال نو در ایران که برای اولین بار در آن «رهبری» جمهوری اسلامی مورد خطاب قرار گرفت، رسانه ها به تفاسیر مختلف و واکنش های احتمالی جمهوری اسلامی پرداختند. در اینجا گزارش خبرنگار روزنامه آلمانی «تاگس اشپیگل» کریستف فون مارشال Christoph von Marschal از واشنگتن (22 مارس) را می خوانید:

لحن مکالمه بین آمریکا و ایران تغییر می کند. اما یک تغییر سیاسی واقعی همچنان دور از چشم انداز است. کنفرانس افغانستان می تواند برای آزمون این تغییر سیاست به کار گرفته شود.

سال 2009 سال تغییر در سیاست آمریکا در رابطه با ایران خواهد بود. اما اینکه آیا این تغییر در جهت نزدیکی روابط و یا تشدید خصومت سیر خواهد کرد، همچنان نامعلوم است. رسانه های آمریکا پیام شادباش ویدئویی باراک اوباما را به مناسبت جشن نوروز و آغاز سال جدید در ایران، لحنی کاملا متفاوت از جرج دبلیو بوش ارزیابی می کنند. همزمان اما با استفاده از مشاوره کارشناسان در امور سیاسی و امنیتی، بر این نکته تأکید می نمایند که تهران نیز باید به زودی با همین تغییر لحن واکنش نشان دهد، در غیر این صورت اوباما پیام خود را ناکام ارزیابی کرده و به تدابیر شدیدتر علیه ایران روی خواهد آورد. با آغاز این روند، روزنه زمان در پایان سال جاری با توجه به هشدارهای اسراییل بسته خواهد شد چرا که اسراییل اجازه نخواهد داد ایران صاحب بمب اتمی شود.

ایران در نخستین واکنش ها، پیشنهاد اوباما را کافی ندانست. آمریکاییان اما این واکنش را هنوز چندان جدی نمی گیرند. به نظر آنها کاملا طبیعی است که که رهبری مذهبی و سیاسی جمهوری اسلامی چندین روز نیاز داشته باشد تا بتواند به صورت هماهنگ پاسخ دهد. زمامداران جمهوری اسلامی با این پیام دچار انشقاق شده و به فراکسیون های مختلف تقسیم می شوند. در ماه ژوئن قرار است انتخابات ریاست جمهوری برگذار شود و همین نیز بیشتر سبب دشوار شدن اتخاذ یک موضع واحد می شود.

رسانه های آمریکا بر روی پنج نکته از پیام سه دقیقه ای اوباما که از رادیو و تلویزیون های بین المللی و هم چنین اینترنت به زبان های فارسی و انگلیسی از جمله در ایران پخش شد، تأکید می کنند.

نخست، اوباما به آیت الله خامنه ای، بالاترین مقام رهبری در ایران، پیشنهاد یک گفتگوی مستقیم کرد.

دو، وی اعلام کرد ممنوعیت رابطه دیپلمات های آمریکایی را با ایران لغو خواهد نمود.

سه، به کار بستن تحریم های جدید را که باید بر اساس آنها ایران مجبور به توقف برنامه های اتمی خود شود، برای چند ماه به تعویق خواهد انداخت.

چهار، او بر خلاف بوش که همواره مردم را خطاب قرار می داد، رهبری ایران را نیز مورد خطاب قرار داد.

پنج، و آخرین نکته اینکه اوباما از عنوان «جمهوری اسلامی» استفاده کرد که به معنای به رسمیت شناختن این حکومت است.

برای به آزمون گذاشتن نوع جدیدی از مراوده، می توان از دو کنفرانس افغانستان که قرار است به زودی برگذار شوند، بهره گرفت: یکی همایش منطقه ای در روز جمعه که ایران در آن به عنوان ناظر شرکت خواهد داشت و دیگری کنفرانس افغانستان در 31 ماه مارس که در لاهه برگذار خواهد شد و هیلاری کلینتون وزیر امور خارجه آمریکا نیز در آن شرکت خواهد داشت. دستگاه وزارت کلینتون روی این حساب می کند که از سوی ایران یک هیئت بلندپایه در این کنفرانس شرکت خواهد کرد. بنا به گزارش رسانه های آمریکا، هیلاری کلینتون به تلاش  اوباما در رابطه با ایران، به دیده تردید می نگرد.

از سوی دیگر، پیام شادباش سال نو از سوی اسراییل به ایران سبب مجادله ناظران شده است. ژورنالیست ها معتقدند برای انتشار پیام اوباما و پیام اسراییل، هماهنگی های لازم صورت گرفته است. رابرت گیبس، سخنگوی اوباما می گوید ایالات متحده آمریکا پیش از انتشار پیام ویدئویی رییس جمهور آمریکا، کشور دوست اسراییل را از این اقدام مطلع کرده بود ولی نمی داند که آیا اسراییل نیز از پیام خود آمریکا را با خبر کرده بود یا نه. پیام اسراییل از سوی رییس جمهوری اسراییل، شیمون پرز، به زبان فارسی از رادیو پخش شد. پرز در این پیام تنها مردم ایران را خطاب قرار داد و رییس جمهوری آن، احمدی نژاد و  دیگر انکارکنندگان هولوکاست را «یک مشت متعصب مذهبی» نامید. سیاستمدارها این پیام پرز را چوب لای چرخ ارزیابی کردند.

احمدی نژاد پیروزی اوباما را در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا تبریک گفته بود. این نخستین پیام تبریک یک سیاستمدار ایرانی به یک رییس جمهوری آمریکا از زمان پیروزی انقلاب اسلامی در سال 1979 بود. بنا به عقیده کارشناسان، سال 2009 «می تواند» با توافق های فراگیر همراه باشد: ایران برنامه های اتمی خود را تماما در اختیار بازرسی های بین المللی قرار دهد، از پشتیبانی گروه های تروریستی دست بردارد و در حل مشکلات منطقه مانند مسائل افغانستان، همکاری نماید. در عوض، ایالات متحده آمریکا ساختار حکومت مذهبی را در ایران و نقش این کشور را به عنوان یک قدرت منطقه ای به رسمیت خواهد شناخت و به برنامه سرنگونی در تهران پایان خواهد داد. اما اگر این نزدیکی با این ویژگی ها به شکست بیانجامد، آنگاه باید با آغاز سال 2010 روی اتخاذ تدابیر شدیدتر توسط اوباما و همچنین عملیات یکجانبه اسراییل علیه برنامه اتمی ایران حساب کرد.

| © 2009 | | alefbe - journalist | | berlin | | germany |