translation

ترجمه

آیا گفتگوی سیاسی با ایران ممکن است؟

روزنامه سویسی نویه زورشر تسایتونگ (29 اکتبر) اقدام دولت ها و مجامع جهانی را در محکوم کردن تهدیدات احمدی نژاد رییس جمهوری اسلامی ایران می ستاید و در عین حال اگرچه دیگر امکان حمله نظامی را بر اثر این سخنان منتفی نمی داند، لیکن برای جلوگیری از آن به دولتمردانی چون رفسنجانی امید می بندد. فشرده مقاله این روزنامه را می خوانید:

احمدی نژاد در سخنرانی خود مربوط به نابودی اسراییل به شعارهای مرحوم آیت الله خمینی رهبر انقلاب اسلامی رجعت کرد. برخی از ناظران یادآوری می کنند که امتناع از قبول اسراییل به مثابه کشوری که توسط سازمان ملل متحد به رسمیت شناخته شده است همواره جزو برنامه رژیم ایران بوده است. لیکن در دوران ریاست جمهوری خاتمی این دشمنی با ملایمت سیاسی در حاشیه قرار گرفت.

دو روز پس از سخنان احمدی نژاد، سفیر جمهوری اسلامی در مسکو تلاش کرد این تحریکات جنگ طلبانه را لاپوشانی کند. ولی به چنین تلاش هایی اصلا نمی توان اعتماد کرد. چرا که همزمان وزیر امور خارجه رژیم ایران در برابر رسانه ها اظهارات احمدی نژاد را صریحا به مثابه خط نظام تأیید کرد و خود رژیم در «روز قدس» یک تظاهرات سراسری زیر شعار «مرگ بر اسراییل» و «مرگ بر آمریکا» سازماندهی نمود.

بسیار درست و لازم بود که شمار بسیاری از دولت ها و مجامع بین المللی و در میان آنان حتی سخنگوی تشکیلات خودگردان فلسطین سخنان تحریک آمیز رییس جمهوری اسلامی را غیر قابل قبول خوانده و از آن شدیدا انتقاد کردند. در این میان اسراییل خواهان اخراج جمهوری اسلامی از سازمان ملل شد. این درخواست اگرچه عملی نیست لیکن نشان می دهد که تحقق چنین درخواستی چه معنایی می تواند داشته باشد. هنگامی که رژیم تهران نابودی یک کشور عضو سازمان ملل را فرا می خواند، این حرکت بیش از هر کجا باید در چارچوب سازمان ملل مورد نقد و بررسی قرار گیرد.

برنامه اتمی جمهوری اسلامی این پرسش را که قدرت های غربی چه سیاستی باید در برابر رژیم تهران در پیش گیرند به شدت حاد می کند. رژیمی که رییس دولت آن رک و راست دیگران را به نابودی یک دولت رسمی فرا می خواند. این ظن وجود دارد که جمهوری اسلامی تلاش می کند هر چه زودتر به تولید بمب اتمی دست یابد. مذاکرات سه کشور اروپایی با این هدف که رژیم ایران را به چشم پوشی از تولید اورانیوم غنی شده وادار کنند، پیش نرفت و در حال حاضر متوقف شده است.

ولی اینک با سخنان ستیزه جویانه ای که احمدی نژاد بر زبان آورده است، نگرانی نسبت به برنامه های اتمی جمهوری اسلامی بیشتر حقانیت می یابد. دیگر نمی توان امکان حمله نظامی را برای جلوگیری از ایجاد زرادخانه اتمی جمهوری اسلامی کاملا منتفی دانست. ولی حتی در اسراییل هم به نظر نمی رسد در حال حاضر چنین امکانی را به طور جدی در دستور کار قرار داده باشند.

با وجود سخنان خشم برانگیز احمدی نژاد، راه هنوز برای مذاکرات بیشتر باز است. روشن است که نخبگان قدرت در جمهوری اسلامی مطلقا به طور متحد از احمدی نژاد پشتیبانی نمی کنند. در غرب باید از همه امکانات استفاده کرد تا بتوان با نیروهای مجرب سیاسی در ایران – مانند رفسنجانی رییس جمهوری پیشین- تماس گرفت. ولی با رییس جمهوری که می خواهد یک کشور رسمی را از عرصه زمین پاک کند «گفتگوی تمدنها» هیچ معنایی ندارد.

روسیه و احتمالا چین می توانند در این تلاش دشوار برای کشاندن جمهوری اسلامی به همکاری، نقش مهمی بازی کنند. رژیم ایران بدون دانش اتمی روسها به زحمت می توانست به تنهایی در مدتی کوتاه تأسیسات اتمی بر پا کند. تحسین برانگیز است که روسیه نیز مانند کشورهای دیگر سخنان بدوی و تحریک آمیز احمدی نژاد را کاملا آشکار محکوم کرد.