ژورنالیست/ترجمه/فروپاشی اقتصادی جمهوری اسلامی

ترجمه

فروپاشی اقتصادی جمهوری اسلامی

راجر اشترن Roger Stern کارشناس جغرافیای اقتصادی دانشگاه جان هاپکینز طی گزارشی در نشریه «گزارش های آکادمی ملی علوم» در واشنگتن می نویسد مشکلات اقتصادی جمهوری اسلامی می توانند به بی ثباتی این نظام بیانجامند.

درآمد سالانه ایران از صادرات نفت بالغ بر پنجاه میلیارد دلار است. تخمین زده می شود که این صادرات سالانه حدود ده تا پانزده درصد کاهش یابد. به این ترتیب در طول پنج سال میزان صادرات نفت این کشور به نصف می رسد و تا سال 2015 کاملا به گل خواهد نشست. امتناع سرمایه گذاران خارجی جهت بهره برداری از منابع جدید نفتی و برنامه ریزی های ناقص دولتی اساس این چشم انداز تیره و تار را تشکیل می دهند.

اشترن در این تجزیه و تحلیل بر گمان آمریکا و دیگر کشورهای غربی مبنی بر مشکوک بودن برنامه های اتمی جمهوری اسلامی و تلاش این رژیم برای به دست آوردن سلاح های اتمی تکیه می کند. ولی او در عین حال بر این نکته نیز تأکید می کند که چه بسا اصرار رژیم ایران برای تولید انرژی هسته ای واقعا برای استفاده غیر نظامی باشد چرا که چشم انداز فروپاشی اقتصادی از نظر دولتمردان ایران پنهان نیست.

تولید نفت کاهش می یابد و نفت و گاز در خود ایران با سوبسید و حمایت دولتی و به قیمت بسیار نازل به فروش می رسد. همزمان از درآمد عظیم نفت جهت سرمایه گذاری داخلی استفاده نمی شود. با توجه به تقاضای فزاینده و انفجارآمیز داخلی به نفت و گاز و هم چنین مدیریت ضعیف و بی کفایت، نیروی اتمی که سرمایه گذاری آن توسط روسیه انجام می گیرد، می تواند نیاز واقعی و موجود به برق را تأمین کند.

ایران روزانه سه میلیون و هفتصد هزار بشکه نفت (هر بشکه برابر با 159 لیتر) تولید می کند که سیصد هزار بشکه کمتر از مقداریست که از سوی دولت های عضو اوپک تعیین شده است. راجر اشترن تأکید می کند این اختلاف به معنای از دست دادن سالانه پنج و نیم میلیارد دلار است.

در سال 2004 سود حاصل از درآمد نفت 65 درصد از درآمد کل درآمد دولت را تشکیل می داد که با بهره برداری از تمام توان پالایشگاه های ایران به دست آمده بود. اشترن می افزاید: «همه این مجموعه یعنی از دست دادن سالانه ده تا یازده میلیارد دلار بی چون و چرا تصویر یک اقتصاد در حال فروپاشی را به نمایش می گذارد».

اشترن تأثیر این فروپاشی اقتصادی را در سیاست همانا امکان کوتاه آمدن رژیم در برخی مسائل سیاسی ارزیابی می کند. او بر همین اساس معتقد است حمله نظامی آمریکا علیه ایران تنها به قوی شدن رژیم کمک خواهد کرد در حالیکه مشکلی به نام جمهوری اسلامی با فروپاشی اقتصادی که در پیش دارد، می تواند خود به خود حل شود.