|
|
|
ترجمه |
|
منوچهر متکی در گفتگو با اشپیگل: ما به آمریکا اخطار کردیم!
اشپیگل: آیا نباید از واشنگتن سپاسگزار باشید که شما را از شرّ صدام حسین و طالبان رها کرد؟ متکی: ما همیشه یک کشور قدرتمند بودیم. یک نگاه به تاریخ طولانی و بزرگ ما کافیست تا توانایی ها و امکانات خارق العاده خود را ببینیم!
اشپیگل: آیا برای حل مشکلات منطقه گفتگوهای دیگری با آمریکا در دستور کار است؟ متکی: نشست بغداد می ارزید. هیچ کس درباره دیگری بد نگفت. البته من به عنوان مسلمان مؤمن مطمئنا با خانم رایس دست نخواهم داد. باید به رنج عراقی ها نقطه پایان گذاشت.
متکی وزیر امور خارجه 53 ساله حکومت اسلامی در گفتگویی با مجله اشپیگل (26 مارس 2007) درباره راه حلی برای برون رفت از بحران اتمی تهران و حق مقاومت کشورش و پیشنهاد برای کمک به صلح و ثبات عراق سخن می گوید. وی در این گفتگو با تأیید سخنان احمدی نژاد و تأکید بر نامشروع بودن دولت اسراییل تلاش می کند با نشان دادن چراغ سبز مذاکره در عین حال به دنیا بفهماند ثبات منطقه از جمله در افغانستان و عراق به کنار آمدن جهان با حکومت اسلامی بستگی دارد.
س: آقای وزیر، جهان نگران تبدیل درگیری آمریکا و تهران در مورد برنامه های اتمی به یک درگیری نظامی است. آیا شما نیز نگرانید؟ ج: از 28 سال پیش بین دو دولت ایران و آمریکا دعواست. جنگ عراق و اقدام یکجانبه آمریکا را فرض کنید. گذشت زمان نشان داد آنچه ما انتظار داشتیم، پیش برده شد حتی در بخش هایی از خود آمریکا. حالا هم ما در بغداد با واشنگتن پشت یک میز نشستیم که یکی از پیام های این نشست این است که راه های سیاسی و دیپلماسی برای برون رفتن از بحران وجود دارد و برعکس، تقویت نیروهای نظامی ما را به جایی نمی رساند. البته در مورد اختلاف بر سر برنامه های هسته ای ایران همچنان نکاتی غیرقابل تفاهم وجود دارد.
س: آیا دست کم گرفتن عزم آمریکا یک اشتباه مهلک نیست؟ صدام حسین در این مورد تجربه مرگباری داشت. ج: ما نه آمریکا را دست کم می گیریم و نه ملت ایران را.
س: آیا شما در برابر حمله علیه تأسیسات اتمی خود آمادگی دارید؟ ج: ایالات متحده آمریکا اصلا در موقعیتی نیست که بخواهد مردم خودش را به یک بحران دیگر بکشاند. معلوم است که آمریکایی ها تا حالا همیشه گفتند که هیچ گزینه ای را کنار نمی گذارند. ما از همان اول خودمان را هم برای مذاکره و هم برای مقابله آماده کردیم. طبیعی است که گزینه اول بیشتر مورد قبول است. ما از جنگ متنفریم. ولی مقاومت را نیز وظیفه خود می دانیم.
س: آیا واقعا برنامه هسته ای ایران اینقدر مهم است که حاضرید برایش خطر جنگ را به جان بخرید؟ ج: هر کشوری در جهان برای خودش هدف هایی دارد و باید آنها را تحقق بخشد. ما در پنجم ماه مارس 1957 یعنی درست پنجاه سال پیش با آمریکا قراردادی منعقد کردیم که طبق آن دستیابی ما به تأسیسات اتمی را محق می شمارد. اولین بند این قرارداد تضمین می کند که استفاده صلح آمیز از انرژی اتمی جزو حقوق مسلم همه کشورهاست. ما این حق را یک حق بی قید و شرط می دانیم.
س: ولی جامعه بین المللی به شما زمانی اعتماد می کرد که شما مرتب بازرسان سازمان بین المللی انرژی اتمی را فریب نمی دادید. ج: در مورد گذشته باید گفت که مسائلی وجود داشته است. ولی فعالیت کنونی ما در برنامه اتمی کاملا شفاف است و مانند همیشه هیچ چیز دیگری غیر از اینها وجود ندارد. البته نگرانی هایی در مورد آینده وجود دارد. ما آماده ایم به همه سؤالات جواب بدهیم و اطمینان و تضمین های لازم را بدهیم.
س: به نظر می رسد اعضای قدرتمند شورای امنیت که حق وتو دارند، به این تضمین ها اطمینانی ندارند. آنها به تحریم رأی دادند. ج: هر کشوری موظف است به تصمیمات نهادهای مختلف سازمان ملل احترام بگذارد. ولی شورای امنیت نباید مشروعیت خود را با رفتارهای غیرقانونی و فشار برخی از اعضای منفرد خود به خطر بیندازد. یک نمونه تاریخی در این مورد وجود دارد: در چنین روزهایی ایران صنعت نفت خود را ملی کرد. پنجاه سال پیش آغاز ملی شدن صنعت نفت موضوع بحث شورای امنیت بود. ملی شدن صنعت نفت آن زمان هم به عنوان خطر برای صلح و ثبات در نظر گرفته می شد که البته ربطی به آن نداشت. در بحران اتمی کنونی هم این سؤال پیش می آید که برای چه ما باید مجازات شویم؟ غنی سازی اورانیوم حق مسلم هر کشوریست.
س: آیا می توانید تصور کنید که در پایان مذاکرات به این توافق برسید که غنی سازی اورانیوم در کشوری دیگر انجام شود؟ ج: وقتی به گذشته معاهدات با کشورهای دیگر توجه می کنیم، به شدت دچار تردید می شویم.
س: شما به امتناع کنونی روسیه در تحویل سوخت اتمی نیروگاه بوشهر که تقریبا تکمیل شده است، واکنش نشان می دهید؟ ج: نمی شود که میلیاردها دلار برای نیروگاه های اتمی مان سرمایه گذاری کنیم و بعد منتظر کمک کشورهایی باشیم که سوخت اتمی را تولید کنند و به ما تحویل بدهند.
س: به نظر شما این بحران چه راه حلی دارد؟ ج: اول باید راه مذاکرات جدید باز شود. اگر شورای امنیت پرونده اتمی ایران را به آژانس بین المللی انرژی اتمی محول کند آن وقت ما هم می توانیم با مجلس صحبت کنیم که پروتکل الحاقی را امضا کند...
س: ...که بازرسان سازمان ملل اجازه داشته باشند هر وقت خواستند به کنترل تأسیسات اتمی بپردازند. ج: فقط در صورتی که همزمان با آن پرونده اتمی از دستور کار شورای امنیت خارج شود. هر دو باید به یک اندازه مورد توجه قرار بگیرند، که البته ما نسبت به آن تردید داریم. با این همه ما چنین اقدامی را به عنوان یک تلاش و یک پل بین طرفین در نظر می گیریم.
س: در تهران اما این امکان هم در نظر گرفته می شود که در صورت تحریم های جدید، شیرهای نفت را ببندند. ج: این ما هستیم که امروز باید تحریم ها را تحمل کنیم. به همین دلیل ما بایکوت برای رسیدن به اهداف سیاسی را رد می کنیم. ولی البته باید حق ما هم برای تولید کامل انرژی به رسمیت شناخته شود.
س: پس تهدید با سلاح نفت به جای خود باقیست؟ ج: تضمین تولید انرژی برای ما یکی از اجزای تغییرناپذیر سیاست ماست.
س: رییس جمهوری شما، که تمایل زیادی به تحریک دیگران دارد، در جلسه شورای امنیت در نیویورک حضور نیافت. آیا خیالتان کمی راحت شد؟ ج: چرا؟ همان اولین سخنرانی رییس جمهوری در مجمع عمومی سازمان ملل هم بسیار سازنده بود. او در آن سخنرانی پیشنهاد کرد که کشورهای دیگر و یا شرکت های خصوصی در برنامه اتمی ایران مشارکت کنند. آیا اصولا شفافیتی بیشتر از این درباره برنامه اتمی ما ممکن است؟
س: شما از پل زدن بین طرفین این بحران حرف می زنید. ولی رییس جمهوری شما به برکت سخنرانی هایش بیشتر معروف شده است به اینکه پلها را خراب می کند. ج: ما هم با سخنانی روبرو می شویم که بیش از هر چیز می خواهند حق ما را در استفاده از انرژی اتمی نادیده بگیرند. ما همه این ها را به حساب تلاشی می گذاریم که می خواهد حق مسلم ما را از ما برباید و این تنها بهایی است که ما هرگز نخواهیم پرداخت. رییس جمهوری ما همیشه از گفتگو حمایت کرده است.
س: وقتی که او از محو اسراییل از نقشه جغرافیا حرف زد، داد همه جهان را در آورد. ج: ما در تکرار این سرزنش همیشه این نشانه را می بینیم که بعضی از کشورها تصمیم گرفته اند به سؤال های حقیقی نپردازند، بلکه آنها را پنهان کنند. جنگ جهانی دوم یک تراژدی بود که در اروپا اتفاق افتاد. میلیونها انسان از جمله یهودیان در این جنگ کشته شدند. این یهودیان چه کسانی بودند؟ همه اسناد نشان می دهند که آنها اروپایی بودند. چرا باید جهان اسلام تاوان پیامدهای این جنگ را بپردازد؟
س: ولی مهم ترین پرسش برای ما چیز دیگریست: آیا ایران آماده است بعد از بیش از نیم قرن که از وجود اسراییل می گذرد، آن را به رسمیت بشناسد؟ ج: ما رژیم صهیونیستی در فلسطین را نامشروع می دانیم. این حرف غلطی است که همیشه گفته می شود یک ملت بدون سرزمین به یک سرزمین بدون ملت کوچ کرد. سرزمین فلسطین خیلی هم خوب ساکنان خودش را داشت. تازه یهودیانی هم که از جنگ جهانی دوم جان به در بردند، یک ملت بدون سرزمین نبودند. آنها اروپایی بودند.
س: پس از آنجا که شما حق موجودیت دولت یهودی را به رسمیت نمی شناسید، از دشمنان خونی آن مانند حماس و حزب الله لبنان پشتیبانی می کنید. ج: حماس و حزب الله تروریست نیستند. ما به این مقاومت می گوییم. شما مرتکب اشتباه بزرگی می شوید اگر آنچه را در منطقه می گذرد از نگاه آمریکا ببینید. آمریکا به اندازه کافی در این منطقه اشتباه کرده است. باز گذاشتن دست رژیم صهیونیستی در به کار بردن خشونت یکی از این اشتباهات است.
س: ولی اشتباهات آمریکا حمایت از افراطیون را توجیه نمی کند. ج: اگر کسی واقعا دمکراسی می خواهد، که ظاهرا هدف آمریکایی ها همین است، آنوقت باید نتایج آن را هم بپذیرد. هم حماس و هم حزب الله لبنان در انتخابات دمکراتیک پیروز شدند و موفقیت خود را مدیون مقاومت شان در برابر رژیم صهیونیستی هستند.
س: به این ترتیب خونریزی در خاورمیانه ادامه خواهد داشت؟ ج: الزاما اینطور نیست. ما اخیرا سخنان جدیدی در آمریکا درباره در پیش گرفتن یک سیاست سازنده در منطقه می شنویم. همین باعث می شود که ما امیدوار شویم.
س: انتقادات داخلی در آمریکا به ویژه در مورد سیاست دولت پرزیدنت بوش در جنگ عراق تغییری در این واقعیت نمی دهد که کشور شما به عقیده بسیاری از سیاستمداران آمریکایی با صدور اسلحه به عراق به جنگ شیعه و سنی در این کشور دامن می زند. ج: با این ادعاها آمریکا می خواهد نظرات را از اشتباهات مهلک خود در عراق منحرف کند.
س: آیا انکار می کنید که ایران منافع قدرت طلبانه در کشور همسایه به ویژه جنوب شیعه نشین آن دارد؟ ج: ما در تجزیه عراق به یک شمال کردنشین، یک مرکز سنی و یک جنوب شیعه هیچ سودی نداریم. این، وضعیت وحشتناک کنونی را بدتر خواهد کرد. به همین دلیل هم از دولت بغداد در تلاش آنها برای حفظ یکپارچگی کشورشان حمایت می کنیم.
س: نفوذ رشد یابنده تهران سبب وحشت همسایگان عرب در مورد یک قدرت دست بالای شیعه در منطقه می شود. ج: ما شیعیان اقلیت جهان اسلام هستیم. اگر شیعیان اکنون در این یا آن کشور به دلیل داشتن اکثریت نقش غالب دارند، نباید باعث نگرانی شود. قدرت ما تهدیدی برای هیچ کس نیست. رهبر مذهبی ما آیت الله علی خامنه ای فتوایی صادر کرده است که بر اساس آن پراکندن تخم نفاق بین سنیان و شیعیان را ممنوع می کند. کسی که تخم نفاق بپاشد نه سنی و نه شیعه است. بعلاوه، همین الان در عراق می بینیم که نفاق بین برادران دینی از خارج به منطقه ما وارد می شود.
س: اینکه ایران قدرت جدید خودش را اتفاقا مدیون «شیطان بزرگ» است، حقیقتا شوخی تاریخ است. آیا نباید به همین دلیل از واشنگتن سپاسگزار باشید که ایران را از شرّ دشمنانش، صدام حسین در عراق و طالبان در افغانستان، رها کرد؟ ج: ما همیشه یک کشور قدرتمند بودیم. یک نگاه به تاریخ طولانی و بزرگ ما کافیست تا توانایی ها و امکانات خارق العاده خود را ببینیم. آمریکاییان حالا دارند بهای گوش نکردن به حرف ما و دیگران را می پردازند. ما پیش از این به آمریکا اخطار کردیم که با دلارهای میلیاردی صدام و طالبان را مسلح نکنند. آمریکایی ها با سرنگونی این رژیم ها اشتباهات قبلی خود را تصحیح کردند. ما فقط امیدواریم که آمریکا اشتباه دیگری نکند.
س: در افغانستان سربازان آلمانی هم هستند. نیروی دریایی آلمان وظیفه تأمین امنیت سواحل لبنان را بر عهده دارد. آیا این در مناسبات ایران و آلمان مشکلی به وجود نمی آورد؟ ج: آلمانی ها در لبنان به تقاضای دولت بیروت حضور دارند و ما به آن احترام می گذاریم. در مورد افغانستان، من و همتای آلمانی ام فرانک اشتاین مایر امیدواریم که افغانی ها در آنجا نه نظامیان آلمانی، بلکه فقط آلمانی هایی را ببینند که به بازسازی مشغولند. البته ما در مورد وضعیت افغانستان بسیار نگرانیم و به دوستان آلمانی خود نیز اخطار کردیم که اوضاع در آنجا می تواند از کنترل خارج شود.
س: آیا برای حل مشکلات منطقه گفتگوهای دیگری با آمریکا در دستور کار است؟ ج: نشست بغداد می ارزید. تبادل افکار ما بسیار سازنده و ثمربخش بود. هیچ کس درباره دیگری بد نگفت. ما آماده ایم اشتباهات گذشته را فراموش کنیم. بخصوص در مورد عراق باید به آینده فکر کنیم.
س: یعنی شما با کاندولیزا رایس ملاقات خواهید کرد و با آمریکایی ها دست خواهید داد؟ ج: به عنوان یک مسلمان مؤمن من مقررات اسلامی را رعایت می کنم و مطمئنا با خانم رایس دست نخواهم داد. مهم تر از این رفتارها برای ما حل بحران بغداد است. برای گذاشتن یک نقطه پایان بر رنج عراقی ها باید همه طرفین با یکدیگر همکاری کنند.
س: آیا تهران هنگامی هم که واشنگتن برای برنامه های اتمی فشار بیاورد، همین رفتار سازنده را خواهد داشت؟ ج: ما خواهران و برادران عراقی خود را به این دلیل که آمریکا می خواهد حق مسلم ما را در غنی سازی اورانیوم زیر پا بگذارد، در رنج تنها نخواهیم گذاشت. ولی مطمئنا آمریکا با این فشار، پیدا کردن راه حلی برای عراق را آسانتر نخواهد کرد.
|
|
| © 2007 | | alefbe - journalist | | berlin | | germany | |
