یک هفته و سه تصویر

جهان

چیزی بیش از ژورنالیسم

هفته پپیش مجله معروف نيوزويک در گزارشی خبر از بی احترامی آمریکایی ها در زندان گوانتانامو نسبت به قرآن کتاب مقدس مسلمانان داد. در گزارش این مجله آمده بود که بازجویان آمریکایی در این زندان برای تحقیر و برآشفتن زندانیان مسلمان نسخه ای از قرآن را در توالت انداخته و سیفون را کشیدند.

انتشار این گزارش سبب نا آرامی های خونبار از جمله در افغانستان شد که طی آن دست کم هفده نفر کشته شدند. چند روز بعد اما این مجله گزارش خود را درمورد اين بی احترامی پس گرفت. مارک وایتاکر سردبیر نیوزویک روز دوشنبه پس از تکذیب کاخ سفید و وزارت دفاع آمریکا طی اطلاعیه ای این گزارش را نادرست خواند و از اینکه در مورد آن تحقیقات کافی صورت نگرفته است پوزش خواست.

در این تکذیب نامه از جمله آمده است: براساس آنچه اکنون می دانيم، گزارش اوليه خود را در مورد آن که يک تحقيق داخلی نظامی بيانگرآن است که درخليج گوانتانامو نسبت به قرآن بی احترامی شده است، پس می گيريم.

ريچارد باوچرسخنگوی وزارت امور خارجه آمريکا روز دوشنبه در مصاحبه ای با بخش زبان اردو درصدای آمريکا اظهارداشت مقامات نظامی زندان دستورات بسيار روشنی دارند که به قرآن و مذهب زندانيان احترام گذارده شود. وی هم چنین گفت درهمين حال مقامات آمريکا نسبت به ادعاهای مربوط به بی احترامی به قرآن تحقيقاتی به عمل آوردند وهيچ مدرکی به دست نياوردند که اين ادعاها را ثابت کند.

مجله نيوزويک اگرچه روزيکشنبه به وجود مشکلاتی در مورد منابع خود اعتراف کرده بود لیکن پخش آن گزارش کافی بود تا به درگیری های خونین بیانجامد. نیوزویک در عین حال با انتشار اعلاميه ای با خانواده های کشته شدگان و نیز سربازان آمریکایی که در کانون اين حادثه قرارگرفتند، ابرازهمدردی کرد.

این واقعه دردناک یک بار دیگر نقش خبررسانی و مسئولیت ژورنالیست ها را در هر عرصه ای که مشغول کار باشند، یادآوری می کند. بی تردید جنجال و هیاهو بخشی انکار ناپذیر از ژورنالیسم به هر شکل آن است. حتا رسانه های جدی نیز اگر دستشان برسد و اگر به سود خود تشخیص دهند، دست به جنجال و پخش خبرهای داغ می زنند. لیکن در شرایط حساسی که جهان در آن بسر می برد و با موقعیت شکننده ای که کشورهایی مانند افغانستان و عراق دارند و نیز فراگرد تحولاتی که در کشورهای عرب و مسلمان نشین آغاز شده است، هر خبر و گزارشی چیزی بیش از ژورنالیسم است و می تواند پیامدهای فاجعه بار و گاه جبران ناپذیر به بار آورد.

گزارشی در آمریکا منتشر می شود که صد در صد علیه خود آمریکاست ولی عده ای در افغانستان و یا نقطه ای دیگر در جهان کشته می شوند! بعد آن گزارش خیلی ساده پس گرفته می شود. زندگی کشته شدگان را اما چه کسی به آنان باز می گرداند؟ دست کدام گزارشگر و ژورنالیست نامستقیم به خون آلوده شده است؟