«یارب! زمین پارس عجب سفله پرور است»

درباره کتاب «گلگشت خاطرات» نوشته ایرج پزشک زاد

«دایی جان ناپلئون» کم مخالف در میان معمم و مکلا نداشت. یک استاد دانشگاه به پزشک زاد نوشته بود: «دختر هفت ساله من با دیدن فیلم دائی جان ناپلئون از من پرسید: بابا، صدای مشکوک یعنی چه؟ نه تنها نتوانستم جواب بدهم که از خجالت نتوانستم سرم را بلند کنم!» گذشته از اینکه یک استاد دانشگاه چگونه نمی دانست فیلم «دائی جان ناپلئون» برای یک کودک هفت ساله مناسب نیست، ولی آیا جای تعجب نیست که این سرزمین با این همه اخلاق و ادب و پاکی و فضل و دانش و شرم که اساتیدش از توضیح «صدای مشکوک» این چنین خجلت زده می شوند، چگونه این همه «سفله» می پرورد که صداهای مشکوکشان گوش ایران و جهان را کرده است؟!

هوشنگ ابتهاج (ه . ا. سایه) هشتاد ساله شد

با "سایه"

رضا مقصدی

  شبی در مرکز موسیقی نوا (کلن- آلمان) که زینت‌آرای دیواره‌های آن، تصاویر نازنینان ِ گستره ی موسیقی و آواز ایران است، انگشتی مواج بر تارهای تار، رقصی شورانگیز داشت. در این فضای فریبا، دل به دریایی می‌مانست که با فراز و فرود ِ آهنگ ِ خوشرنگ ِ تار، توفانی تازه داشت. «سایه»- زبانِ ِ توفانِ ِ  جان- آرام در کنارم نشسته بود. ناگهان سر، فراگوش من آورد و گفت: «دلم برای یک غزل خوب تنگ شده است!» چنین سخنی از زبان ِ  مرد ِ  مردستان غزل، برایم شگفت‌آور بود. استکان چای را که به دستش دادم، با نمی در چشم، خیره در چشمانم نگریست، آهسته و شمرده گفت: «منشین چنین زار و حزین، چون روی زردان» من که در متن ِ موسیقی، مجذوب ِ معنا و ضرباهنگ این مصراع شده بودم، گفتم: «بعد...؟!» با درنگی کوتاه ادامه داد: «شعری بخوان! سازی بزن! جامی بگردان!» دوباره گفتم: «بعد...؟!» گفت: «همین! مال این لحظه است. بعدی ندارد، باقی را تو ادامه بده!»...

«منشین چنین زار و غمین چون» سوگواران

«شعری بخوان! جامی بزن!» با شادخواران

                   □ □ □

شادابی ی شعر تو را باران ندارد

آهنگ ِ ابرِ تازه را بر ما بباران!

                    □ □ □

آشفته شد جان من از این بیقراری

بس کن دلا! جان تو و آن بیقراران

                    □ □ □

آئینه تا راز مرا با کس نگوید

پوشیده‌ام این چشم را زآئینه‌داران

                    □ □ □

دلخسته ی پائیزِ لبریزِ درختم

بختم اگر یاری دهد تا آن بهاران

                    □ □ □

برخیز و ابرِ تشنه‌ یی باش و فرو ریز

سرمست و شورانگیر، در پای چناران

                    □ □ □

ای رهگذر آهسته‌تر از من گذر کن!

بگذار پیغامِ مرا بر رهگذاران:

                    □ □ □

وقت خوشی با دوستانم در چمن بود

باغِ نگارینم چه شد؟ ای دوستداران!

                    □ □ □

خارم به دل کمتر شکن ای خاکِ غربت!

بار دگر گُل می‌کنم در شوره ‌زاران

                    □ □ □

بر من ببخشا ای غزل! گر خامدستم

نبض ِ تو خوشتر می‌زند در روزگاران

                    □ □ □

در سایه ی مهر ِ تو آرامش گرفتم

شادا من و شادابی ی این سایه‌ ساران

قاتلان آزاد می گردند...

روزنامه دیتسایت

حمزه مصطفوی، بسیجی کرمانی، مصیب دستفروش را به سنگسار محکوم کرد. ولی در صحرای کویری کرمان به زحمت سنگ گیر می آمد. حمزه سوار ماشین شد و در حاشیه کویر راند تا اینکه دو سنگ بزرگ دید. آنها را در صندوق عقب ماشین گذاشت و برگشت. همدستان بسیجی اش گودالی کنده و منتظر بودند. وقتی دیدند حمزه سنگ را می آورد به قربانی دستور دادند وارد گودال شود. حمزه سنگی را که آورده بود روی زمین گذاشت و به مصیب نگاه کرد که در گودال چمباتمه زده بود. بعد سنگ را بلند کرد و با تمام قدرت بر سر قربانی کوبید. ولی با تعجب دید که مصیب نمرده است. مصیب در عمق نرم شن کف گودال فرو رفته بود... در یک فیلم ویدئویی که در اختیار روزنامه دیتسایت است، حمزه این صحنه را برای بازپرسان تعریف می کند و می گوید: «جریان این جوری بود». صدای یک بازپرس به گوش می رسد که می پرسد: «می دانی اسم مقتول چه بود؟» حمزه پاسخ می دهد: «نمی دانم، یادم نمی آید». بازپرس می گوید: «تو او را کشتی و نمی دانی اسمش چه بود؟»...

افغانستان: سرزمین تسویه حسابها، رهاننده اروپای شرقی،

فرو رفته در مرداب بنیادگرایی و جنگ با اشباح

چنگیز امیری

مارکس میگوید « ایدئولوژی همینکه در توده ها نفوذ کرد به نیروی مادی مبدل می شود». آمریکایی ها درستی این جمله را در  جنگ ویتنام با پرداخت خسارت مادی و معنوی سنگین دریافتند. دریافتند وقتی جنگ  ایدئولوژیک آغاز شد، هیچ نیروی نظامی را توان مقابله با آن نیست و شکست مسلم  است . پیوند دو رودخانه انگیزه مردم برای مقابله با اشغالگران  وپذیرش ایدئولوژی عدالت خواهانه به شکل پوپولیستی و عوامفریبانه آن چنان که نیروی ایدئولوژیک (حزب کمونیست ویتنام) تبلیغ می کرد، به چنان رودخانه توفنده و سهمگینی مبدل شد که برترین قدرت نظامی- اقتصادی جهان را به تسلیم کشاند.  

یامان دونیا، یالان دونیا

ایران در جشنواره فیلم برلین

رضا ناجی برنده بهترین هنرپیشه مرد در جشنواره فیلم برلین شد و خرس نقره ای را از آن خود ساخت. «آواز گنجشکها» به دو زبان ترکی و فارسی درباره خانواده ای تنگدست است که در حوالی تهران زندگی می کند. پدر (رضا ناجی) شغل اش را در یک مزرعه پرورش شترمرغ از دست می دهد. بدون آنکه بخواهد، با موتور قراضه خود به مسافرکشی در تهران می پردازد و از این راه درآمدی به مراتب بیشتر از شغل پیشین خود به دست می آورد. او با انتقال آت و آشغالهای شهر به گوشه خانه اش نماد یک جامعه مصرفی می شود که یک سر مهم آن از طریق دوبی و کویت به مالزی و ژاپن و کره می رسد که پایه های اقتصاد وارداتی و انگلی کشور بر آن قرار گرفته است. «آواز گنجشکها» مانند تمام فیلم هایی که برای جشنواره ها ساخته می شوند، بر زمینه فقر و تنگدستی، سرشار از مهر و محبت و همکاری و همیاری و البته تصاویر چشم نواز است به ویژه آنکه چاشنی طنز نیز جابجا تماشاچیان را به خنده می اندازد. در چنین تصاویری حتی کار کودکان نیز دلپسند جلوه می کند و دستان تاول زده حسین که دستمزد هفتگی خود را به مادر می دهد، نماد انسانیت و مسئولیت کودکی می شود که باید آن را در جایی که ما نمی دانیم کجاست، آموخته باشد.

فراسوی سی و هفت سال:

در آستانه...

جمشید طاهری پور

با پيروزی خمينی، لنينيسم به مثابه يک ايدئولوژی جزمی و توتاليتر در ايران و چپ ايران در معنای تاريخاً موجود خود، در انقلاب اسلامی به پايان رسيد... تفاوت انقلاب بلشويکی لنين با انقلاب اسلامی خمينی تنها در اين بود که در روسيه؛ انحصار قدرت سياسی را فقهائی به دست آوردند که خود را "کمونيست" می ناميدند!

باز ماندن از درک "دوران معاصر" و مرحله تکامل تاريخی جامعه، سرتاسر تاريخ چپ ايران را در برمی گيرد و سرچشمه اشتباهات چپ ايران در شناخت نيرو های محرکه تجدد، پيشرفت اجتماعی و توسعه سياسی در جهان و ايران است. اين داوری بر "ناهمزمانی" چپ ايران دلالت می کند و به ويژه علت العلل همرأئی ما را با خمينی که بيرون ماندگی های ايران از زمان را نمايندگی می کرد و در آرمان خود با ارزش های "دوران معاصر" در تقابل بوده است، آشکار می کند. ضد امپرياليسم و ضد ليبراليسم لنين و خمينی، مستقل از ادبياتی که آنها را پوشانده؛ از يک جنس و يک سرشت-اند و هردوی آنها علايق و منافع خود را در اين می جستند که گردونه "تاريخ جديد" را از پيشروی بازدارند.

خانم خبرنگار و حضرت آیت الله

هنگامی که می گویند «زن به اندازه مرد آزاد است» ابتدا باید تحقیق کرد که مرد به چه اندازه در حکومت اسلامی آزاد است؟! بعد که معلوم شد مرد نیز به عنوان «انسان» و شهروند مدنی از آزادی برخوردار نیست، آنگاه به معنای «تساوی زن و مرد» در جمهوری اسلامی پی می بریم: اگر امتیازات قبیله ای و بدوی را که حکومت اسلامی در زمینه حقوق مدنی و جزایی برای مردان قائل است در نظر نگیریم، در می یابیم که توده مردم و انبوه زنان و مردان در «بی حقوقی» و عدم آزادی مساوی هستند! نخست نیز این زنان بودند که با هشیاری دریافتند «نهضت ما» نه «مترقی» بلکه «عقب مانده» است و در نخستین تظاهرات ضد حکومت اسلامی در 17 اسفند 1358 فریاد زدند: ما انقلاب نکردیم تا به عقب برگردیم! حال آنکه بسیاری از زنان دانش آموخته و «روشنفکر» در حصارهای تنگ ایدئولوژیک همراه با ملایان و در توهمی فاجعه بار، سرنوشتی شوم را رقم زدند.