ایران
ژورنالیست شماره شش/ 05 فوریه 05
حمله نظامی، همکاری
یا تغییر رژیم؟
کاندولیزا رایس در نخستین سفر خود به عنوان
وزیر امور خارجه آمریکا پس از لندن وارد برلین پایتخت آلمان شد. یوشکا فیشر
همتای آلمانی او پیشاپیش راهی سفر به کشورهای آسیب دیده جنوب شرقی آسیا شده بود
و از اینکه به هنگام سفر رایس در برلین نمی تواند میزبان او باشد عذرخواهی کرد.
وزیر خارجه آمریکا اما در اقامت کوتاه خود
در آلمان یک ساعت با گرهارد شرودر صدراعظم آلمان به گفتگو پرداخت که نیم ساعت
بیش از وقت مقرر بود و از همین رو نیز کنفرانس مطبوعاتی آنان که برای ساعت پنج
بعد از ظهر روز جمعه چهارم فوریه در نظر گرفته شده بود با تأخیر انجام گرفت.
در کنفرانس مطبوعاتی پس از آنکه شرودر و
رایس درباره گفتگوهای خود سخن گفتند. از سه پرسشی که خبرنگاران پس از انتظار
طولانی اجازه یافتند مطرح کنند، دو مورد مربوط به ایران بود. گرهارد شرودر در
سخنان خود گفت که ایران حق دارد به انرژی هسته ای صلح آمیز دسترسی داشته باشد
ولی برای جامعه جهانی مهم است که این کشور به هیچ روی این توانایی را نیابد که
بتواند تسلیحات اتمی تولید کند. او یک بار دیگر بر راه حل سیاسی تأکید کرد و
گفت که گام هایی که تا کنون از سوی سه کشور آلمان و فرانسه و انگلیس برداشته
شده، درست است.
کاندولیزا رایس نیز پس از تشکر از همکاری
های آلمان در مورد افغانستان و عراق و نیز روند صلح بین اسراییل و فلسطین در
پایان به موضوع ایران پرداخت و گفت اروپا و آمریکا باید در این زمینه یک سیاست
واحد را دنبال کنند. جمهوری اسلامی نباید از مصرف صلح آمیز انرژی هسته ای به
عنوان پوششی برای تولید تسلیحات اتمی استفاده کند. وی گفت ایرانی ها می دانند
که باید به وظایف بین المللی خود عمل کنند.
نخستین پرسش را خانم خبرنگاری از خبرگزاری
ان بی سی مطرح کرد. او با اشاره به سخنان پرزیدنت بوش در روز چهارشنبه، درباره
تغییر رژیم در ایران و حمایت آمریکا از اپوزیسیون پرسید. صدر اعظم آلمان پاسخ
داد: «آنچه من از سخنان پرزیدنت بوش فهمیدم این بود که وی طرفدار دموکراسی در
سراسر جهان است صرف نظر از اینکه در کدام کشور باشد. آنچه من می توانم در این
باره بگویم این است که ما هم با او موافقیم.» وزیر امور خارجه آمریکا با تأیید
سخنان گرهارد شرودر تأکید کرد: «ایرانی ها مانند هر ملت دیگری این حق را دارند
که از دموکراسی برخوردار شوند و حکومت ایران می داند که جامعه جهانی در این
زمینه کاملا توافق دارد.» او افزود ما تلاش خود را می کنیم و این راه را ادامه
می دهیم.
پرسش سوم نیز درباره ایران بود. خبرنگاری
از رایس پرسید: شما از یک سو می گویید ایرانی ها بر سر مسئله انرژی هسته ای
بازی می کنند و نشانه ای نیست که آنها همکاری کنند و از سوی دیگر دیپلماسی سه
کشور اروپایی را تأیید می کنید. پس دیپلماسی چه نقشی می تواند داشته باشد؟ خانم
رایس گفت که ایرانی ها ادعا می کنند که انرژی هسته ای را برای مصارف صلح آمیز
می خواهند. سه کشور اروپایی این فرصت را به ایران می دهند که آنها این ادعا را
ثابت کنند و امیدواریم که ایران از این فرصت استفاده کند.
کاندولیزا رایس آنگاه در گفتگو با خبرنگار
کانال دو آلمان ZDF نیز همین سخنان را تکرار کرد و یک
بار دیگر تأکید نمود که رییس جمهور آمریکا برای حل یک مشکل نمی تواند هیچ
امکانی را منتفی بداند.
هر روز که می گذرد بیشتر روشن می شود که
مسئولیت ماه های سرنوشت ساز آینده بر دوش جمهوری اسلامی نهاده می شود. آنها
هستند که می توانند سیاست گفتگو را به شکست بکشانند و می توانند حمله نظامی به
ایران را به شکلی از اشکال به واقعیت تبدیل کنند. ولی آیا آنان این توانایی را
نیز دارند که یک بار هم که شده عاقلانه عمل کرده و بر یک تغییر مسالمت آمیز
گردن نهاده و نخستین گام را در راه گذاشتن نقطه پایان بر راه صد ساله ایرانیان
برای رسیدن به حق حاکمیت خود بردارند؟
سخنان زمامداران آمریکا نشان می دهد که
آنان چنین امیدی ندارند. از همین رو تا زمانی که جمهوری اسلامی وجود داشته باشد
و بر تکمیل چرخه تولید سوخت هسته ای پافشاری کند، حمله نظامی تنها راه حل مشکلی
به نام رژیم ملایان خواهد بود. سیاست سه کشور اروپایی نشان می دهد که آنها با
وجود اعتقادشان به گسترش دموکراسی در سراسر جهان، حاضر نیستند گامی در این راه
بردارند و مشکل آنان در قانع کردن جمهوری اسلامی به توقف فعالیت های هسته ای
خلاصه می شود.
برای ایرانیان اما بهترین راه تغییر مسالمت
آمیز رژیم است. ظاهرا آمریکا و اروپا که حمایت خود را از مبارزات و خیزش مردم
ایران برای دموکراسی اعلام کرده اند. آیا رژیم ایران ظرفیت این تغییر را دارد؟
هیچ نشانه ای در این زمینه وجود ندارد. به این ترتیب سه موضوع حمله نظامی،
همراهی یا تغییر رژیم در یک چشم انداز نامعلوم ولی نه چندان دور در هم گره می
خورد.
|
