جهان
ژورنالیست شماره دو/ 08 ژانویه
2005
بنی آدم اعضای یک
پیکرند
که
در آفرینش ز یک
گوهرند
چو
عضوی به درد آورد روزگار
دگر
عضوها را
نماند قرار
تو
کز محنت
دیگران بی غمی
نشاید که نامت
نهند آدمی
به نظر نمی رسد جهان چنین همبستگی عظیمی را
به یاد داشته باشد. پس از خیزاب مرگ در روز یکشنبه 26 دسامبر 2004 که با سالگرد
زلزله بم با بیش از پنجاه هزار کشته و دهها هزار زخمی و بی خانمان همزمان بود،
مردم سراسر جهان به ویژه در آمریکا و اروپا در یک همدلی بی همتا کمک های مالی و
جنسی خود را از طریق سازمان های بین المللی و گروههای کمک رسانی روانه مناطق
آسیب دیده ساختند.
کشورهای اندونزی، سریلانکا، تایلند و هند
متحمل بیشترین خسارات جانی و مالی شدند. در همان دقایق نخست هزاران نفر جان
باخته و دهها روستا به کلی از روی زمین ناپدید شدند. تصاویر هوایی از منطقه
نشان می دهند که جزایری که به زیر خیزاب سونامی رفتند حتا نقشه جغرافیایی منطقه
را تغییر داده اند.
در این میان علاوه بر کمک های نقدی دولت ها
شهروندان کشورهای مختلف نیز در یک همدلی بی نظیر میلیون ها دلار به طور فردی و
یا در برنامه های مختلف جمع آوری اعانه از طریق موسیقی و شو و نمایش به
بازماندگان مصیبت زده آسیای سیل زده کمک کردند. مبلغ کمک های مردم آلمان از 150
میلیون یورو گذشت. خانواده ای از شهر هامبورگ که نمی خواست نامش منتشر شود
پانصدهزار یورو کمک کرد و میشائیل شوماخر قهرمان اتومبیل رانی جهان که بین
آلمانی ها بسیار محبوب است یک چک هفت و نیم میلیون یورویی که تقریبا معادل
درآمد دو ماه اوست برای سیل زادگان صادر نمود. حتا بی خانمان های
آلمان نیز توانستند در شهر هامبورگ حدود 400 یورو برای کمک به قربانیان سونامی
جمع آورند. شهروندان انگلیس تا کنون صد میلیون پوند کمک کرده اند.
اتحادیه اروپا در مجموع یک و نیم میلیارد یورو برای کمک در نظر گرفته است.
دولت آلمان که در یکی دو روز نخست پس از
کمک سه میلیون یورویی مورد اعتراض قرار گرفته و مجبور شده بود آن را به یک
میلیون یورو تقلیل دهد، در روز چهارشنبه پنجم ژانویه پس از روشن شدن دامنه
فاجعه و کشته و مفقود شدن صدها آلمانی این مبلغ را به پانصد میلیون یورو رساند
که قرار است طی سه تا پنج سال آینده برای بازسازی منطقه مورد استفاده قرار گیرد
و به این ترتیب در صدر یاری رساندگان قرار گرفت. این مبلغ از سوی برخی البته
مورد اعتراض قرار گرفت و بر این تأکید شد که این نوع کمکها بیش از هر چیز باید
از سوی بخش خصوصی و مردم صورت گیرد و نه از سوی دولت که خود به اندازه کافی
دارای مشکلات مالی هست. یوشکا فیشر وزیر امور خارجه آلمان در روز جمعه هفتم
ژانویه به منطقه سفر کرده است.
پیش از او اما کولین پاول وزیر امور خارجه
آمریکا در یک سفر طولانی به منطقه در یک گفتگو به خبرنگاران گفت: من در جنگ
شرکت داشته ام و توفان و گردبادهای زیادی دیده ام. در عملیات کمک رسانی بوده ام
ولی چنین چیزی هرگز ندیده بودم.
آمریکا برای کمک به منطقه مبلغ 360 میلیون
دلار در نظر گرفته است. در حال حاضر اما به گزارش خبرنگارانی که در منطقه بسر
می برند بدون کمک آمریکا هیچ گونه کمک رسانی به مردم آسیب دیده نمی توانست صورت
گیرد. با مستقر شدن ناو هواپیما بر «آبراهام لینکلن» در همان روزهای نخست در
اقیانوس هند کمک رسانی از طریق دریا ممکن شد. ناو «آبراهام لینکلن» همان ناو
معروفی است که جرج بوش در ماه مه 2003 با لباس خلبانی در روی آن از هواپیما
پیاده شد و «پایان جنگ» را اعلام کرد.
سربازان آمریکایی با برقراری پل های
ارتباطی از طریق هواپیما و کشتی و رساندن آب آشامیدنی و مواد غذایی و بهداشتی
به مردم گرسنه و تشنه جزایر ویران شده چهره دیگری از ارتش آمریکا را به نمایش
گذاشته اند. به گزارش خبرنگاران ساکنان این کشورها به ویژه در اندونزی که اغلب
مسلمانان هستند، از اینکه آمریکاییان به کمک آنان شتافته اند تشکر می کنند. هم
کولین پاول و هم جرج بوش پدر رییس جمهور سابق آمریکا بر این نکته تأکید کردند
که امیدوارند این حرکت آمریکا سبب شود تا تصویر انسانی آن به نمایش گذاشته شود.
آمریکا در صدد است به کشورهای منطقه در برپایی سیستم هشدار دهنده در اقیانوس
هند که هم اینک در اقیانوس آرام وجود دارد، یاری رساند. کشورهای این منطقه تنها
به دلیل مالی قادر به برپا ساختن این سیستم نبودند.
کوفی عنان در سفر خود به مناطق آسیب دیده روز پنجشنبه ششم ژانویه تأکید کرد که
هدایت کمک رسانی و بازسازی این مناطق با سازماندهی لازم در اختیار مستقیم
سازمان ملل قرار خواهد گرفت. او تأکید کرد که از یک سو کمک به این منطقه نباید
سبب شود که دیگر مناطق محروم و نیازمند را فراموش نمود و از سوی دیگر باید تلاش
کرد تا با گذشت زمان سرنوشت مردم این مناطق به فراموشی سپرده نشود.
در روز چهارشنبه پنجم ژانویه درست سر ساعت
12 ظهر به وقت اروپای مرکزی در سراسر اروپا سه دقیقه سکوت به احترام قربانیان
دریالرزه آسیا اعلام شد. قطارها و اتومبیل ها ایستادند. رهگذران در خیابانها
سکوت کردند و کارگران و کارمندان دست از کار کشیدند و مسئولان دولتی هر جا که
بودند از کاخ ریاست جمهوری و سلطنتی تا نخست وزیری و مجلس و دادگستری به احترام
کشته شدگان سونامی به پا خاسته و سه دقیقه سکوت کردند.
در همین روز در ساعاتی که شب در مشرق فرا
رسیده بود هزاران نفر در جزیره پوکت که بهشت توریستها نامیده می شد و اینک به
جهنمی تبدیل شده است گرد آمدند تا یاد قربانیان را گرامی بدارند. آنان اعم از
بودایی و مسیحی و مسلمان در یک مراسم مشترک شرکت کردند و در پایان صدها فانوس
را با دعا برای قربانیان و گمشدگان به آسمان فرستادند. گفتنی است که اندونزی به
مثابه بزرگترین کشور مسلمان نشین جهان تا کنون بیشترین تلفات و خسارات را دیده
است. اندوه و فاجعه انسانها را به یکدیگر نزدیک می کند. فاجعه سونامی یک بار
دیگر نشان داد با وجود همه تناقضاتی که در جهان وجود دارد، بنی آدم واقعا
اعضای یک پیکرند و مرزهای جغرافیایی و مذهبی هرگز نمی تواند آنان را از همدردی
و همدلی با یکدیگر باز دارد. گویی سونامی مرزهای مذهبی
و جغرافیایی را نیز فرو ریخت و با خود برد.
|
