یک هفته و سه تصویر

منطقه

ژورنالیست شماره هفده / 23 آوریل 2005

اینکه یک سیاستمدار کُرد رییس جمهور یک کشور عربی شود، خود رویدادی بس مهم در خاورمیانه است. ولی اینکه این رییس جمهور چنان به حقوق بشر پای بند باشد که حاضر نشود حکم اعدام احتمالی صدام حسین را امضا کند، حادثه ای تاریخی است. آن هم در منطقه ای که خشونت و انتقام نقش خونین خود را در تاریخ کشورها ثبت کرده است.

جلال طالبانی با پیشنهاد راه حلی مانند محمود عباس رییس جمهور فلسطین در برخورد با سازمان های مسلح، معتقد است می توان شورشهای عراق را با استفاده از پيشمرگهای کرد، گروههای مسلح شيعه و ساير نيروهای شبه نظامی، پايان داد. وی در گفتگویی با خبرگزاری بی بی سی از یک سو هشدار داد هرگونه تلاش برای برقراری حکومت اسلامی به تجزیه عراق خواهد انجامید و از سوی دیگر تصریح کرد اگر قرار باشد صدام حسين، آنگونه که بسياری از دشمنان قديمی اش اصرار دارند، به پای چوبه دار برود، حکم اعدام او بايد به امضا رئيس جمهور تازه عراق برسد ولی اصول و باورهای وی اجازه نمی دهد تا چنين حکمی را امضا کند؛ حتا با وجود همه مصيبتهايی که رژيم بعثی به قوم او، کردها تحميل کرده است.

طالبانی توضیح داد: شخصا نه، امضا نخواهم کرد. ولی می دانيد، نهاد رياست جمهوری عراق از سه نفر تشکيل شده. اين سه نفر بايد تصميم بگيرند. بنابراين من می توانم غيبت کنم. می توانم به تعطيلات بروم و بگذارم دو نفر ديگر (معاونان رئيس جمهور) تصميم بگيرند.

طالبانی در عین حال گفت همه اعضای ديگری که در رهبری تازه عراق نقش دارند با اعدام سريع ديکتاتور پيشين اين کشور موافق هستند. همه آنها حتا پيش از آنکه دادگاه تصميم بگيرد، موافق مجازات مرگ برای صدام حسين هستند. بنابراين تصور می کنم من در زمينه لغو حکم اعدام او تنها خواهم ماند.

طالبانی اعلام کرد موافق عفو شورشيانی است که به دليل نارضايی از حکومت جديد دست به اسلحه برده اند و نیز اینکه اعضای حزب بعث بايد اجازه يابند تا مشاغلی را در حوزه مدنی و دولتی عهده دار شوند اما نبايد به مشاغل نظامی و امنيتی راه يابند مگر آنکه سابقه ای از مخالفت مخفيانه با صدام حسين داشته باشند. اما تصريح کرد که چنين تصميمات مهمی بايد با تفاهم ميان رياست جمهوری، کابينه و مجلس گرفته شود.

با وجود تناقضاتی که در روند برقراری آرامش و ثبات و نیز پیشرفت دموکراسی در عراق وجود دارد، نمی توان تردید داشت که فرصتی تاریخ و بی همتا در اختیار عراقیان قرار گرفته است تا بتوانند با بازسازی کشور خود و ترمیم ویرانی های ناشی از استبداد و عقب ماندگی پا به پای جهان گام بردارند. آینده نشان خواهد داد عراقیها از این فرصت تا چه اندازه استفاده خواهند کرد ولی همین که با اعلام اندیشه و نظرات در زمینه حقوق بشر و دموکراسی مردم این کشور با چهره دیگری از جهان و حق و حقوق انسانی آشنا می شوند، گام بزرگی به پیش است. بدون آشنایی با چنین مباحثی هرگز نمی توان در جهت نهادینه شدن دموکراسی و حقوق بشر گام برداشت.