یک هفته و سه تصویر

جهان

ژورنالیست شماره یازده/ 12 مارس 05

سرنوشت نامعلوم مذاکرات اروپا و جمهوری اسلامی

نه اروپا از روند مذاکرات راضی است و نه جمهوری اسلامی. هفته گذشته ابتدا رفسنجانی و سخنگویان جمهوری اسلامی این نارضایتی را اعلام داشتند و روز جمعه یازدهم مارس سه دولت انگلیس و فرانسه و آلمان با ارسال نامه ای به دولت لوکزامبورگ که رياست دوره ای اتحاديه اروپا را عهده دار است اعلام کردند که مذاکراتشان با ايران در زمينه فعاليت هسته ای اين کشور با آن سرعتی که اميد داشتند پيش نمی رود.

به گزارش بی بی سی اين نامه در آخرين روز از مذاکرات چهار روزه ای منتشر شده است که در شهر ژنو سوئيس ميان نمايندگان ايران و اين سه دولت اروپايی در سطح کارشناسی جريان دارد و طی آن بر اساس موافقتنامه ای که سال گذشته ميان طرفين امضا شده، گسترش روابط سياسی و اقتصادی ميان ايران و اتحاديه اروپا در ازای توقف غنی سازی اورانيوم در ايران به بحث گذاشته است.

در آغاز اين مذاکرات، سخنگوی وزارت امور خارجه ايران اعلام کرده بود که اگر در اين مذاکرات پيشنهادهای ايران پذيرفته نشود، ايران "محکم" می ايستد و به پيشنهادهای طرف مقابل 'نه' می گويد.

حسين موسويان، دبير کميته‌ سياست خارجی شورای عالی امنيت ملی ايران که در مذاکرات هسته ای ايران و دولتهای اروپايی شرکت دارد نيز همزمان و طی گفتگويی با خبرگزاری دانشجويان ايران از ايجاد مشکل بر سر راه پيشرفت اين مذاکرات خبر داده و گفته بود که تضمينهايی که طرف اروپايی برای پيشبرد همکاری امنيتی، سياسی و اقتصادی با ايران داده به اجرا در نيامده است و اگر اين وضعيت ادامه يابد، ممکن است ايران تصميم به متوقف کردن مذاکرات بگيرد. سه قدرت عمده اروپايی در نامه خود به رئيس دوره ای اتحاديه اروپا بار ديگر بر موضع قبلی خود پای فشرده اند که اگر ايران فعاليت برای دستيابی به فناوری غنی سازی اورانيوم را از سر بگيرد، از موضع آمريکا برای ارجاع پرونده ايران به شورای امنيت سازمان ملل متحد پشتيبانی خواهند کرد.

همزمان با انتشار اين نامه، روزنامه آمريکايی نيويورک تايمز از حصول توافق ميان اتحاديه اروپا و آمريکا بر سر پرونده ای هسته ای ايران خبر داده و نوشته که بر اساس اين توافق قرار بر اين شده است که آمريکا با اعطای امتيازات تشويقی به ايران برای دست برداشتن از غنی سازی اورانيوم موافقت کند و در مقابل، اروپاييها از ارجاع پرونده اتمی ايران به شورای امنيت در صورت از سرگيری غنی سازی اورانيوم پشتيبانی کنند.

آن گونه که اين روزنامه نوشته، قرار است پس از انتشار نامه سه قدرت اروپايی به رئيس دوره ای اتحاديه اروپا، آمريکا نيز توافق خود با اروپا در مورد ايران را اعلام کند.

به نوشته نيويورک تايمز از جمله امتيازات تشويقی که آمريکا با اعطای آن به ايران موافقت کرده، عدم مخالفت با عضويت ايران کشور در سازمان تجارت جهانی و فروش قطعات هواپيماهای مسافربری به اين کشور است.

باید منتظر ماند و دید آیا سران جمهوری اسلامی که تا کنون با شدت و حدت تمام اعلام کرده اند به هیچ قیمتی از غنی سازی اورانیوم و تکمیل چرخه تولید انرژی هسته ای دست برنخواهند داشت، این بار با وعده عضویت در سازمان تجارت جهانی از این «حق» که همواره بر آن تأکید کرده است خواهند گذشت یا ارجاع پرونده اتمی خود را به شورای امنیت که آمریکا و اروپا بر سر آن توافق کرده اند، ترجیح خواهد داد.

برخی از ناظران معتقدند که وضعیت سیاسی و اقتصادی و اجتماعی در ایران به گونه ای است که از یک سو جمهوری اسلامی چاره ای جز پذیرش این پیشنهاد ندارد و از سوی دیگر جامعه ایران در مسیر رویدادهایی گام بر می دارد که پذیرش یا عدم پذیرش جمهوری اسلامی دیگر نقشی بازی نمی کند.